చినుకు కోసం.. చేను చూపు

చినుకు కోసం.. చేను చూపు
ఉమ్మడి వరంగల్‌పై వర్షాభావ పిడుగు
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో కరువు ఛాయలు
3 లక్షల ఎకరాలకు పైగా వరి సాగుకు బ్రేక్‌
అడ‌పాద‌డ‌పా వ‌ర్షాల‌తో నిండని చెరువులు
అడుగంటుతున్న భూగర్భ జలాలు..మోగుతున్న ప్ర‌మాద ఘంటిక‌లు

కాకతీయ, హ‌న్మ‌కొండ ప్ర‌తినిధి : ఉమ్మడి వరంగల్‌ జిల్లా రైతాంగంపై వర్షాభావం తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఎల్‌నినో పరిస్థితుల నేపథ్యంలో వర్షాలు ఆశించిన స్థాయిలో కురవకపోవడంతో పంటల సాగు నుంచి దిగుబడుల వరకు ప్రతికూల పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. ఆరు జిల్లాల పరిధిలో సగటున 28.16 శాతం వర్షపాతం లోటు నమోదైంది. దీంతో చెరువులు పూర్తిస్థాయిలో నిండకపోగా.. భూగర్భ జలాలు కూడా పుంజుకోలేదు. ఫలితంగా సాధారణంగా సాగు కావాల్సిన 15 లక్షల ఎకరాలతో పోలిస్తే ఈసారి 13 లక్షల ఎకరాలకు పైగా మాత్రమే సాగైంది. ముఖ్యంగా వరి సాగు గణనీయంగా తగ్గింది. 9 లక్షల 30 వేల ఎకరాల్లో వరి సాగు కావాల్సి ఉండగా.. 6 లక్షల 40 వేల ఎకరాల్లో మాత్రమే సాగైంది. 3 లక్షల ఎకరాలకు పైగా సాగు విస్తీర్ణం తగ్గింది. నారుమళ్లు పోసి నీరు లేక నాట్లు వేయలేకపోయిన రైతులు ఒకవైపు.. నాట్లు వేసి పంటను కాపాడుకోలేకపోతున్న రైతులు మరోవైపు కనిపిస్తున్నారు. వర్షం కోసం ఆకాశం వైపు చూస్తూ అన్నదాతలు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

268 గ్రామాల్లో తీవ్ర దుర్భిక్ష పరిస్థితులు

వర్షాభావ తీవ్రత గ్రామాల స్థాయిలోనూ స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అధికారుల లెక్కల ప్రకారం ఉమ్మడి జిల్లా పరిధిలో 268 గ్రామాల్లో తీవ్ర దుర్భిక్ష పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. మరో 734 గ్రామాల్లో మధ్యస్థ కరువు పరిస్థితులు ఉన్నట్లు సమాచారం. వర్షాలు లేకపోవడంతో భూగర్భ జలమట్టాలు తగ్గిపోతున్నాయి. బావుల్లోకి నీరు చేరడం లేదు. బోరుబావుల్లోనూ నీటి లభ్యత తగ్గుతోంది. దీంతో సాగు చేసిన పంటలకు చివరి దశలో నీరు అందించడమే రైతులకు పెద్ద సవాలుగా మారింది. ముఖ్యంగా జనగామ, హనుమకొండ, వరంగల్‌ జిల్లాల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులు మరింత ఆందోళనకరంగా ఉన్నాయి. పంటను కాపాడుకునేందుకు రైతులు బోర్లు, బావులు, ఇతర నీటి వనరులపై ఆధారపడుతున్నారు. నీటి వనరులు సహకరించకపోతే పంటను వదిలేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.

6284 చెరువుల్లో నిండింది కొన్నే

ఉమ్మడి వరంగల్‌ పరిధిలో మొత్తం 6284 చెరువులు ఉన్నాయి. వరంగల్‌లో 1074, హనుమకొండలో 677, జనగామలో 871, మహబూబాబాద్‌లో 1661, ములుగులో 923, జయశంకర్‌ భూపాలపల్లిలో 1078 చెరువులు ఉన్నాయి. వీటిలో సుమారు 30 శాతం చెరువులు మాత్రమే పూర్తి స్థాయి నీటిమట్టానికి చేరుకున్నాయి. మరో 70 శాతం చెరువుల్లో సగం వరకు మాత్రమే నీరు ఉంది. భారీ వర్షాలు లేకపోవడంతో చెరువుల్లోకి ఆశించిన స్థాయిలో నీరు చేరలేదు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆలస్యంగా నీరు చేరినా.. పంటలకు అవసరమైన సమయంలో అందుబాటులోకి రాకపోవడంతో రైతులకు ప్రయోజనం లేకుండా పోతోంది. చెరువుల కింద సాగు చేసే రైతులు నీటి విడుదల కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. మరోవైపు చెరువుల్లో నీటి నిల్వ తక్కువగా ఉండటంతో తదుపరి పంటల సాగుపైనా అనిశ్చితి నెలకొంది.

వర్షం లేక.. పంటపై ఆశలు ఆవిరి

సాగు విస్తీర్ణం తగ్గడంతోపాటు ఇప్పటికే వేసిన పంటలను కాపాడుకోవడం రైతులకు కష్టంగా మారింది. వరి నాట్లు వేసిన పొలాల్లో నీటి తడులు లేకపోవడంతో మొక్కలు ఎండిపోతున్నాయి. నారుమళ్లు పోసిన తర్వాత వర్షాలు లేకపోవడంతో నాట్లు వేయలేకపోయిన పరిస్థితులు కూడా ఉన్నాయి. దీంతో ఒక దశలో సాగుకు సిద్ధమైన భూమి.. మరో దశలో బీడుగా మారుతోంది. ఇప్పటికే విత్తనాలు, ఎరువులు, దుక్కులు, కూలీల కోసం పెట్టుబడి పెట్టిన రైతులకు పంట చేతికి రాకపోతే నష్టం మరింత పెరగనుంది. సాగు చేసిన పంటను కాపాడుకునేందుకు అదనంగా నీటిని సమకూర్చుకోవాల్సి వస్తుండటంతో పెట్టుబడి భారం పెరుగుతోంది. వర్షం కోసం ఎదురు చూడటం తప్ప రైతులకు మరో మార్గం కనిపించడం లేదు.

పత్తికీ చీడపీడల బెడద

వరి సాగు సాధ్యం కాని ప్రాంతాల్లో పత్తిపై ఆశలు పెట్టుకున్న రైతులకు కూడా వర్షాభావం సమస్యగా మారింది. సరిపడా వర్షాలు లేకపోవడంతో పత్తి మొక్కల ఎదుగుదలపై ప్రభావం పడుతోంది. తేమ తగ్గడంతో చీడపీడల బెడద పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా రసం పీల్చే తెగుళ్లు పూత, కాతపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని రైతులు చెబుతున్నారు. దీంతో దిగుబడి తగ్గే ప్రమాదం ఏర్పడింది. ఒక పంటకు నీరు లేక ఇబ్బంది పడుతుంటే.. మరో పంటకు చీడపీడలు వెంటాడుతున్న పరిస్థితి నెలకొంది. మహబూబాబాద్‌, జనగామ జిల్లాల్లో వరి సాగుపై వర్షాభావ ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. ములుగు, జయశంకర్‌ భూపాలపల్లి జిల్లాల్లో కొంత మేర వర్షాలు పడినప్పటికీ పంటలకు సరిపోయే స్థాయిలో నీరు అందని ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. దీంతో పంటల పరిస్థితిపై రైతుల్లో ఆందోళన పెరుగుతోంది.

బయ్యారం ఆయకట్టుకు నీటి కష్టాలు

మహబూబాబాద్‌ జిల్లా బయ్యారం పెద్ద చెరువును నమ్ముకుని సుమారు 15 వేల ఎకరాల్లో సాగు చేస్తున్న రైతులకు నీటి లభ్యత సమస్యగా మారింది. చెరువులో ఉన్న నీటిని పంటలకు ఎప్పుడు అందిస్తారో స్పష్టత లేకపోవడంతో రైతులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. ఇప్పటికే సాగు చేసిన పంటకు కీలక దశలో నీరు అందకపోతే పెట్టిన పెట్టుబడి వృథా అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. కనీసం రెండో పంటకైనా నీరు అందిస్తారో లేదో స్పష్టత ఇవ్వాలని రైతులు కోరుతున్నారు. నీటి లభ్యతపై ముందుగానే స్పష్టత ఉంటే రైతులు తదుపరి సాగుపై నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. చెరువులో ఉన్న నీటి నిల్వను పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రస్తుత పంటను కాపాడేందుకు ఎలాంటి చర్యలు చేపట్టాలన్న దానిపై అధికారులు రైతులకు స్పష్టమైన సమాచారం ఇవ్వాల్సి ఉంది.

ఆకేరు చెంతనే.. ఎండిన బోర్లు

మహబూబాబాద్‌ జిల్లా నర్సింహులపేట మండలంలోని పలు గ్రామాల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులు మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఆకేరు వాగు సమీపంలో గ్రామాలు ఉన్నప్పటికీ బావుల్లోకి ఆశించిన స్థాయిలో నీరు చేరలేదు. బోరుబావులు ఎండిపోవడంతో పంటలను కాపాడుకోవడం రైతులకు కష్టంగా మారింది. వర్షం కోసం రైతులు ఎదురుచూస్తున్నారు. కొందరు రైతులు పంటను కాపాడుకునేందుకు అదనపు ఖర్చుతో నీటిని సమకూర్చుకుంటున్నారు. మరికొందరు పంటను పశువుల మేతకు వదిలేయాల్సిన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్నారు. పంట సాగు చేయకుండానే భూమిని బీడుగా వదిలేయడం కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తోంది. వర్షాలు మరింత ఆలస్యమైతే ఈ పరిస్థితి మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉంది.

ప్రభుత్వ భరోసా కోసం ఎదురుచూపు

ఉమ్మడి వరంగల్‌ రైతాంగానికి ఈ వానాకాలం కఠిన పరీక్షగా మారింది. వర్షాలు కురవకపోవడంతో సాగు విస్తీర్ణం తగ్గింది. చెరువులు నిండకపోవడంతో ఆయకట్టు రైతుల్లో ఆందోళన పెరిగింది. భూగర్భ జలాలు పుంజుకోకపోవడంతో బోర్లు, బావులపై ఆధారపడిన రైతులకు కూడా ఇబ్బందులు తప్పడం లేదు. పంటలు వేసిన రైతులు నీటి కోసం అష్టకష్టాలు పడుతున్నారు. పంటలు వేయలేని రైతులు తదుపరి సాగుపై ఆలోచనలో పడ్డారు. ఈ పరిస్థితుల్లో వర్షాభావ ప్రభావాన్ని గ్రామాల వారీగా అంచనా వేసి పంటల పరిస్థితిపై స్పష్టమైన నివేదిక రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎక్కడ పంటలు ఎండిపోతున్నాయి, ఎక్కడ నీటి వనరులు అందుబాటులో ఉన్నాయి, ఎక్కడ ఆయకట్టుకు నీరు అవసరం ఉంది అన్నది గుర్తించి చర్యలు చేపట్టాలి. ఇప్పటికే నష్టపోయిన రైతులకు అండగా నిలిచే విధానంపైనా ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాల్సి ఉంది. చినుకు కోసం చేను ఎదురుచూస్తోంది. చెరువు నిండితే పంటకు నీరు.. బావి నిండితే బోరుకు భరోసా.. వర్షం పడితేనే రైతు పెట్టుబడికి అర్థం. కానీ ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఆ మూడింటిపైనా అనిశ్చితి నెలకొంది. ఉమ్మడి వరంగల్‌లోని ఆరు జిల్లాల్లో వర్షాభావ ప్రభావం వ్యవసాయ రంగాన్ని వెంటాడుతోంది. ఒకవైపు సాగు తగ్గిపోతుంటే.. మరోవైపు సాగు చేసిన పంటలను కాపాడుకోవడం భారంగా మారింది. అప్పులు చేసి పెట్టుబడులు పెట్టిన రైతులు పంట చేతికి వస్తుందా లేదా అన్న ఆందోళనలో ఉన్నారు. వర్షం కోసం ఎదురుచూస్తున్న అన్నదాతకు ప్రకృతి కరుణతోపాటు ప్రభుత్వ భరోసా కూడా అవసరం. చేలో పంట ఉంది.. నీటి కోసం రైతు చూపు ఆకాశంపైనే ఉంది. చినుకు కురిస్తే పంట బతుకుతుంది.. లేకుంటే అన్నదాత ఆశలే ఎండిపోతాయి.