అండాల అక్రమ దందా.. అసలు సూత్రధారులెక్కడ?

కాకతీయ, తెలంగాణ బ్యూరో : సంతానం లేని దంపతులకు వైద్యసేవలు అందించాల్సిన ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాలు.. కొందరి చేతుల్లో అండాల సేకరణ, విక్రయాలకు వేదికలుగా మారుతున్నాయా? ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న యువతులను ఉద్యోగాల పేరుతో నగరానికి రప్పించి, వసతి కల్పించి, డబ్బు ఆశ చూపి అండాలను సేకరిస్తున్నారన్న ఆరోపణలు రాష్ట్రంలో కలకలం రేపుతున్నాయి. గతంలో యూనివర్సల్‌ సృష్టి ఫెర్టిలిటీ కేంద్రం చుట్టూ సరోగసీ, శిశువుల అక్రమ రవాణా ఆరోపణలు సంచలనం సృష్టించగా.. తాజాగా మరో అంతర్రాష్ట్ర అండాల సేకరణ వ్యవహారం వెలుగులోకి వచ్చింది. పోలీసుల దాడుల్లో మహిళలను గుర్తించి రక్షించడం, పలువురిని అరెస్టు చేయడం, మూడు కేసులు నమోదు కావడం ఒకవైపు.. మరోవైపు ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాల పాత్రపై మహిళా కమిషన్‌ సుమోటోగా విచారణ చేపట్టడం ఈ వ్యవహారం తీవ్రతను చాటుతోంది. ఐదు కేంద్రాలకు నోటీసులు జారీ చేసి ప్రతినిధులను విచారించిన కమిషన్‌.. అసలు నిర్వాహకులు హాజరుకాకపోవడంపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. ఇంత జరుగుతున్నా వైద్యారోగ్య శాఖ పర్యవేక్షణ, పోలీసుల దర్యాప్తు, గత కేసుల పురోగతిపై అనేక ప్రశ్నలు మిగులుతున్నాయి.

అక్టోబరు 31న మల్కాజిగిరి పోలీసు కమిషనరేట్‌ పరిధిలోని ప్రత్యేక బృందాలు, బేగంపేట, సరోూర్‌నగర్‌ పోలీసులు పలు ప్రాంతాల్లో ఏకకాలంలో తనిఖీలు నిర్వహించారు. ప్రకాశ్‌నగర్‌, బేగంపేట, ఎర్రగడ్డ, సరోూర్‌నగర్‌, గోపాలపురం ప్రాంతాల్లో చేపట్టిన దాడుల్లో వివిధ రాష్ట్రాలకు చెందిన 43 మంది మహిళలను రక్షించినట్లు పోలీసులు వెల్లడించారు. ఈ వ్యవహారంలో తొమ్మిది మందిని అరెస్టు చేసినట్లు ప్రకటించారు. పశ్చిమబెంగాల్‌, ఉత్తరప్రదేశ్‌, మహారాష్ట్ర తదితర రాష్ట్రాల నుంచి ఆర్థికంగా ఇబ్బందుల్లో ఉన్న మహిళలను ఉద్యోగాల పేరుతో హైదరాబాద్‌కు రప్పించి, అద్దె గదులు, హాస్టళ్లలో ఉంచినట్లు ప్రాథమిక దర్యాప్తులో గుర్తించారు. ఒక్కో అండాల సేకరణ ప్రక్రియకు రూ.20 వేల నుంచి రూ.30 వేల వరకు ఇస్తామని ఆశ చూపినట్లు మహిళలు తెలిపినట్లు పోలీసులు వెల్లడించారు. నిర్వాహకులు, ఏజెంట్లు, మధ్యవర్తులు, వైద్య ప్రక్రియలకు సహకరించే వ్యక్తులతో కూడిన వ్యవస్థ పనిచేసినట్లు అనుమానిస్తున్నారు.

మహిళా కమిషన్‌ చైర్‌పర్సన్‌ నేరెళ్ల శారద వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. కమిషన్‌ సుమారు 50 మంది బాధిత మహిళలతో మాట్లాడింది. వారిలో 90 శాతం మంది అవివాహితులని, ఆరు రాష్ట్రాలకు చెందినవారని పేర్కొన్నారు. కొందరికి అండాల సేకరణ ప్రక్రియలోని ఆరోగ్యపరమైన ప్రమాదాల గురించి పూర్తి సమాచారం ఇవ్వలేదన్న అంశం కూడా విచారణలో ప్రస్తావనకు వచ్చింది. ఒక్కో మహిళకు సుమారు రూ.30 వేల వరకు ఆశ చూపినట్లు, వారి గుర్తింపు వివరాల్లో మార్పులు చేసినట్లు వచ్చిన ఆరోపణలను కమిషన్‌ పరిశీలిస్తోంది. ఒక మహిళకు రెండు నెలల గర్భం ఉన్న సమయంలో హార్మోన్‌ ఇంజెక్షన్లు ఇచ్చినట్లు, అనంతరం గర్భస్రావం జరిగినట్లు వచ్చిన ఫిర్యాదునూ చైర్‌పర్సన్‌ ప్రస్తావించారు. ఇవన్నీ బాధితుల వాంగ్మూలాలు, ఫిర్యాదుల ఆధారంగా పరిశీలనలో ఉన్న అంశాలే. వైద్యపరమైన నివేదికలు, దర్యాప్తులో నిర్ధారణ కావాల్సి ఉంది.

అండాల దాతల వివరాల నమోదు ప్రక్రియలోనూ అక్రమాలు జరిగాయా అనే కోణంలో పోలీసులు దర్యాప్తు చేస్తున్నారు. ఆధార్‌ వివరాలను మార్చడం, అవివాహిత మహిళలను వివాహితులుగా చూపించడం, పిల్లల వివరాల్లో మార్పులు చేయడం, సంతకాలు ఫోర్జరీ చేయడం, ఒకరి గుర్తింపును మరొకరికి ఉపయోగించడం వంటి అనుమానాలపై రికార్డులను పరిశీలిస్తున్నారు. అండాల దాతల గుర్తింపు, వివాహ స్థితి, పిల్లల వివరాలు, రక్తవర్గం, ఆరోగ్య పరిస్థితి, రాతపూర్వక సమ్మతి వంటి అంశాలు నిబంధనల ప్రకారం నమోదు చేశారా లేదా అనేది తనిఖీ చేస్తున్నారు. మూడు ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాల్లో పోలీసులు సోదాలు నిర్వహించి పత్రాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. హార్మోన్‌ ఇంజెక్షన్లు, సిరంజీలు, మాత్రలు కూడా లభించడంతో వాటిని వైద్య పర్యవేక్షణలోనే వినియోగించారా? అనుమతించిన వైద్య విధానాలను పాటించారా? అనే అంశాలను పరిశీలిస్తున్నారు. స్వాధీనం చేసుకున్న ఇంజెక్షన్లను ఫోరెన్సిక్‌ పరీక్షలకు పంపినట్లు వెల్లడైంది. మధ్యవర్తుల పాత్ర, మహిళలకు చెల్లించిన మొత్తాలు, కేంద్రాలకు చేరిన డబ్బు, ఒక్కో మహిళ నుంచి ఎన్నిసార్లు అండాలు సేకరించారన్న అంశాలపైనా దర్యాప్తు కొనసాగుతోంది.

అండాల సేకరణ వ్యవహారంపై వచ్చిన ఫిర్యాదులను పరిగణనలోకి తీసుకున్న మహిళా కమిషన్‌ సుమోటోగా కేసు స్వీకరించింది. ఇందిరా ఐవీఎఫ్‌, నర్మద ఫెర్టిలిటీ, ఓయాసిస్‌ ఫెర్టిలిటీ, సద్గురు ఏఆర్‌టీ సెంటర్‌, పద్మజ ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాలకు నోటీసులు జారీ చేసింది. సోమవారం బుద్ధభవన్‌లోని కమిషన్‌ కార్యాలయంలో ఐదు కేంద్రాల ప్రతినిధులను విచారించింది. అయితే కేంద్రాల ప్రధాన నిర్వాహకులు, యాజమాన్య ప్రతినిధులు స్వయంగా హాజరుకాకుండా ఉద్యోగులను పంపడంపై చైర్‌పర్సన్‌ నేరెళ్ల శారద అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. సంబంధిత కేంద్రాల ప్రతినిధుల నుంచి వివరణలు, రికార్డులు స్వీకరించారు. ప్రధాన నిర్వాహకులు, మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్లు స్వయంగా హాజరై సమాధానాలు ఇవ్వాలని, నవంబర్‌ 13న మరోసారి విచారణకు రావాలని ఆదేశించారు. హైదరాబాద్‌ జిల్లా వైద్య ఆరోగ్యశాఖ అధికారి కూడా వైద్యాధికారుల బృందంతో విచారణకు హాజరయ్యారు. కేంద్రాల వివరణలు, అందుబాటులో ఉన్న రికార్డులను పరిశీలించిన తర్వాత తదుపరి చర్యలు తీసుకుంటామని కమిషన్‌ స్పష్టం చేసింది. ఆరోపణలు నిర్ధారణ అయితే లైసెన్సుల రద్దు సహా కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని వైద్యాధికారులను ఆదేశించింది.

గత ఏడాది యూనివర్సల్‌ సృష్టి ఫెర్టిలిటీ కేంద్రం వ్యవహారం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. సంతానం కోసం చికిత్సకు వచ్చిన దంపతులను సరోగసీ పేరుతో మోసం చేయడం, శిశువులను అక్రమంగా సమకూర్చి తల్లిదండ్రులకు అప్పగించారన్న ఆరోపణలపై గోపాలపురం పోలీస్‌స్టేషన్‌లో కేసులు నమోదయ్యాయి. తొమ్మిది కేసులు నమోదు కాగా, 25 మందిని అరెస్టు చేసినట్లు అప్పట్లో వెల్లడైంది. ఈ కేసుల దర్యాప్తును హైదరాబాద్‌ సెంట్రల్‌ క్రైమ్‌ స్టేషన్‌ ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందానికి బదిలీ చేశారు. 2026 ఫిబ్రవరిలో కేంద్రం నిర్వాహకురాలు డాక్టర్‌ నమ్రతను మనీలాండరింగ్‌ ఆరోపణలపై ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌ డైరెక్టరేట్‌ అరెస్టు చేసింది. దంపతుల నుంచి వసూలు చేసిన మొత్తాలు, హవాలా లావాదేవీలు, సరోగసీ ముసుగులో శిశువుల అక్రమ రవాణా జరిగిందా అనే కోణాల్లో దర్యాప్తు కొనసాగింది. ఈ కేసులో అరెస్టులు, దర్యాప్తు బదిలీ, ఆర్థిక విచారణ జరిగినప్పటికీ తుది దర్యాప్తు నివేదిక, న్యాయస్థానంలో కేసుల ప్రస్తుత స్థితి వంటి వివరాలు బహిరంగంగా స్పష్టంగా అందుబాటులో లేవు. గత కేసులో ఆరోపణలు, తాజా అండాల సేకరణ వ్యవహారం వేర్వేరు అంశాలు అయినప్పటికీ.. రెండూ వైద్య రంగంలో నియంత్రణ, పర్యవేక్షణ అవసరాన్ని ముందుకు తెస్తున్నాయి.

రాష్ట్రంలో హైదరాబాద్‌తోపాటు వరంగల్‌, కరీంనగర్‌, ఖమ్మం, ఆదిలాబాద్‌, నిజామాబాద్‌, మహబూబ్‌నగర్‌ వంటి జిల్లా కేంద్రాల్లో ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాలు విస్తరిస్తున్నాయి. వీటి నిర్వహణ, అనుమతులు, వైద్య సిబ్బంది అర్హతలు, అండాల దాతల నమోదు, సమ్మతి పత్రాలు, వైద్య ప్రక్రియలపై నిరంతర పర్యవేక్షణ ఉండాల్సిన అవసరం ఉంది. ఏఆర్‌టీ చట్టం–2021 ప్రకారం అండాల దాతల సమ్మతి, వైద్య భద్రత, సేకరణ ప్రక్రియలపై నిర్దిష్ట నియమాలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ మహిళలను హాస్టళ్లలో ఉంచడం, గుర్తింపు పత్రాలపై అనుమానాలు, హార్మోన్‌ ఇంజెక్షన్ల వినియోగం వంటి అంశాలు వెలుగులోకి రావడం వైద్యారోగ్య శాఖ తనిఖీల తీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది. పోలీసుల దర్యాప్తులో మూడు కేంద్రాల రికార్డులు స్వాధీనం చేసుకున్నప్పటికీ, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా గుర్తించిన ఇతర కేంద్రాలపై తనిఖీలు జరిగాయా? అనుమతులు, రిజిస్ట్రేషన్లు సక్రమంగా ఉన్నాయా? నిబంధనలకు విరుద్ధంగా వ్యవహరించిన కేంద్రాలపై శాఖాపరమైన చర్యలు తీసుకున్నారా? అనే వివరాలు వెల్లడించాల్సి ఉంది.

ఈ వ్యవహారంలో మహిళలను సమీకరించిన ఏజెంట్లు, వసతి కల్పించిన వ్యక్తులు, వైద్య ప్రక్రియలకు సహకరించినవారు, అండాలను స్వీకరించిన కేంద్రాలు, వాటి మధ్య ఆర్థిక లావాదేవీలపై సమగ్ర దర్యాప్తు జరగాల్సి ఉంది. మహిళలకు ఇచ్చిన మొత్తానికి, మధ్యవర్తులు పొందిన కమీషన్లకు, కేంద్రాల నుంచి జరిగిన చెల్లింపులకు సంబంధించిన వివరాలు బయటకు రావాలి. అండాల సేకరణకు సంబంధించిన వైద్య రికార్డులు, సమ్మతి పత్రాలు, దాతల ఆరోగ్య పరీక్షలు, ప్రక్రియల మధ్య పాటించిన విరామాలు పరిశీలించాలి. ఇప్పటికే అరెస్టయిన తొమ్మిది మందిపై నమోదైన మూడు కేసుల్లో దర్యాప్తు ఎంతవరకు పూర్తయింది? స్వాధీనం చేసుకున్న పత్రాల పరిశీలనలో ఏం తేలింది? బాధిత మహిళలకు వైద్య పరీక్షలు, చికిత్స, కౌన్సెలింగ్‌, పునరావాసం అందించారా? మహిళా కమిషన్‌ నవంబర్‌ 13 విచారణ తర్వాత ఏ నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది? గత సృష్టి కేసులో దర్యాప్తు పురోగతి ఏమిటి? అనే అంశాలపై స్పష్టత రావాలి.

📰 Share Epaper Clip